Elmalılı Hamdi Yazır Kent Müzesi

 

Elmalılı Hamdi Yazır Kent  Müzesi  Kuruluyor

                                                        

  Elmalılı Hamdi Yazır Kent Müzesi binası olarak kullanılacak geleneksel mimari özelliklere sahip Badazlıların Evi’nin restorasyonu devam ediyor.

Elmalı’nın tarihi ve kültürel değerlerinin korunması ve tanıtılmasını teşvik amacıyla hazırlan ‘’Şehr-i Elmalı’’ projesi kapsamında kurulacak kent müzesi, din  bilgini Elmalılı Hamdi Yazır adıyla anılacak

Elmalı ilçe merkezindeki kentsel sit alanı içerisinde ‘kültür varlığı’ olarak tescilli 127 yapıdan birisi  olan Badazlıların Evi’nin restorasyon projesi Mimar Özlem Durmaz tarafından hazırlandı. Yığma kerpiç ve ahşap ile 1938’de yapılan binanın restorasyon projesi Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’nca da onaylandı. Binanın restorasyonu ve müze olarak düzenlenmesi 8 ayda tamamlanacak. Bir dönem Ziraat Bankası Elmalı Şubesi olarak kullanılan ‘Badazlıların Evi’, mirasçıları tarafından Elmalı Belediyesi’ ne bağışlanmıştı.

PROJENİN MALİYETİ

Elmalı Kaymakamlığı’na bağlı Köylere Hizmet Götürme Birliği (KHGB)’nin koordinatörlüğünde yürütülen projenin ‘’Şehr-i Elmalı’’ projesi Elmalı Kaymakamlığı, Elmalı Belediyesi, Akdeniz Üniversitesi, Elmalı Meslek Yüksek Okulu, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Elmalı Kültür Turizm Dayanışma Derneği ve Elmalı Müzesi’nin ortak çabalarıyla geliştirildi. Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı (BAKA) da 45 bini restorasyon ve 54 bini teşrifat giderlerinde kullanılmak üzere projeye 150 bin TL hibe desteği verdi. Müze binasının restorasyon işi toplam 125 bin + KDV olarak ihale edildi. Projenin kalan giderlerini KHGB karşılayacak. Beş yıl Kaymakamlık tarafından işletilecek müze daha sonra Elmalı Belediyesi’ne devredilecek.

PROJENİN ÇIKTILARI

Projede amaç,  Elmalı’ da yok olmakta olan tarihi konakların korunmasında bir bilinç oluşturmaktır. Badazlıların Evi’nde yaşamamış olsa da bu binadaki sergileme ile Elmalılı Hamdi Yazır’ ın ev yaşamını ve kendisini anlatmak ve Elmalı’ nın yok olmakta olan tarihi bilgi ve dokümanlarını  bir yerde toplayıp yok olmasını engellemektir. Proje kapsamında ayrıca ilçe merkezindeki turistik değerlere rahatça ulaşılabilmesi  için tanıtım tabelaları,   broşür, CD ve web sitesi hazırlanacak. Elmalı İlçesi Kırsal Turizm Platformu oluşturulacak ve Elmalı kent markası belirlenecek.

  Elmalı’ da mimari araştırma çalışmaları 1996 yılında başladı. Elmalı Kültür Turizm Dayanışma Derneği ve Elmalı Belediyesi  desteği ile Yıldız Teknik Üniversitesi’ nden Prof. Dr. Raha Günay yönetiminde   bir grup araştırmacı tescilli bazı  evlerin rölevesini yaptı.  İlçede tescilli 127 adet sivil mimarlık örneği yapı, 7 adet anıtsal yapı bulunmaktadır. 70 hektar büyüklükteki koruma altına alınan kentsel sit alanının Koruma Amaçlı İmar Planı 2008 yılında  onaylanmıştır. 2006 yılında Pınarbaşı, Hacı Haliller ve Helvacılar sokaklarında Kültür ve Turizm Bakanlığı, Antalya Valiliği, Tarihi Kentler Birliği ve ÇEKÜL Vakfı’nın maddi desteği ile sokak iyileştirmesi yapılmıştır.   Arseven ve Eğretler sokaklarda ise maddi yetersizlikler ve ilgisizlikten restorasyon çalışmalarına başlanamamıştır. 

Karyağdı Mahallesi Selahattin Topçu Sokak’taki ‘Badazlıların Evi’ yığma kerpiç ve ahşap ile 1938’de yapılmış. Bina bir dönem   Ziraat Bankası daha sonra da Müftülük olarak da kullanılmış.   Müze binası restorasyon çalışmalarının başlaması nedeniyle düzenlenen törene Elmalılı Hamdi Yazır  Sempozyumu için ilçeye gelen katılımcılar ve E. Hamdi Yazır’ın İstanbul’da yaşayan akrabalarından Hamdi Yazır ve diğer torunları da  katıldı.  

  Mehmed Hamdi Yazır  : (1878-1942): Elmalılı Küçük Hamdi olarak da bilinen Mehmed Hamdi Yazır Elmalı’da doğdu. Rüşdiye'yi Elmalı'da bitirdi. 1895’te İstanbul'a gitti; orada Kayserili Mahmud Hamdi Efendi’nin derslerini izledi, dönemin önemli bilginlerinden de yararlanarak icazet aldı. Kadı yetiştiren Mektebi Nüvvab’ı bitirdi.  1905-1908 arasında Bayezid Camisi’nde dersler verdi. Bu görevi yürütürken Meşihat Dairesi Mektubi Kalemine atandı (1906). Bir yandan da Mektebi Nüvvab, Mekteb-i Mülkiye, Medresetü’l Vaizin ve Medrese-i Süleymaniye’de dersler verdi. Meclisi Maarif üyeliğinde bulundu. 1908’de II. Meşrutiyetin ilanından sonra Antalya Mebusu oldu.   1918’de Darü'l-Hikmeti'l-İslâmiye (Şeyhü'l-İslâmlığa bağlı Yüksek Müşavere Heyeti) üyeliğine, ertesi yıl da başkanlığına atandı. Damat Ferit Paşa’nın birinci ve ikinci kabinelerinde evkaf nazırlığı yaptı. 1919’da Meclisi Âyan üyesi oldu. İttihat ve Terakki’nin ilim şubesinde görev aldı.

Cumhuriyet’in ilanından sonra Damat Ferit Paşa kabinelerinde görev alması nedeniyle idama mahkum edildiyse de Ankara İstiklal Mahkemesi’nde görülen davada aklandı.  İstanbul’a döndükten sonra zamanını Diyanet İşleri Başkanlığı’nın kendisinden istediği Kuran yorumu (tefsir) çalışmalarına ayırdı. Hak Dini Kur'an Dili, Yeni Mealli Türkçe Tefsir (1935-1939, 9 cilt) Yazır’ın başyapıtı kabul edilir. 1914’te İrşadü’l Ahlaf fi Ahkami’l Evkaf’ı  yazmıştır. 1925’te Paul Janet ve Gabriel Seailles’ın felsefe tarihini geniş bir giriş ve notlar ekleyerek Metalib ve Mezahib adıyla Fransızca'dan tercüme etmiştir. Beyanü’l-Hak, Sırat-ı Müstakim, (sonradan Sebilü’r Reşad) gibi dergilerde çok sayıda makalesi yayınlanmıştır. (kaynak: AnaBritannica, cilt: 22) Ayrıca devrinin güzel sanatlarından olan hat ve mûsikî ile de ilgilenmiştir. Özellikle "Nesih" ve "Sülüs" yazılarda iyi bir hattat idi. Aynı zamanda hâfız olduğu için alaturka mûsikînin çeşitli makamlarıyla ciddi bir şekilde meşgul olmuştur.